Over deze website

Voorgeschiedenis Onderwijsraad

In 2008 is de Onderwijsraad gestart met het bouwen van een ‘erfgoed van het onderwijs’ site van de Onderwijsraad. Doel van de site was een specifieke ingang te maken voor de gedigitaliseerde adviezen van de Onderwijsraad over de periode 1919-heden.De website moest de adviezen toegankelijk maken voor een breed publiek dat is geïnteresseerd in kwesties van onderwijs en beleid. 

Het materiaal bestond uit gedigitaliseerde adviezen van de Onderwijsraad vanaf 1919 tot heden. Het materiaal is gescand door Strata Preservation te Den Haag. Naast het door Strata gescande materiaal werden ook de adviezen die al op de website van de Onderwijsraad stonden (de meest recente adviezen) toegevoegd en was het de bedoeling de site steeds aan te vullen met  in de toekomst te publiceren adviezen van de Onderwijsraad. 

Prof.dr. J.F.A. Braster, hoogleraar onderwijsgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, werd  aangezocht voor het maken van een historisch conceptueel kader, waarmee de adviezen konden worden geclassificeerd in onderwijskundige en beleidsmatige thema’s. Deze thema’s konden  direct vertaald worden in diverse webpagina’s waarmee het zoeken naar relevante adviezen kon worden gesystematiseerd. Dit inhoudelijke deel werd aangevuld met een verkenning van de gedigitaliseerde adviezen wat in ieder geval moet leiden tot het oormerken van de belangrijkste adviezen in onderwijskundige en beleidsmatige zin.

Op 1 februari 2009 is de website www.onderwijserfgoed.nl ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van de Onderwijsraad online gegaan. 

Voorgeschiedenis Inspectie van het Onderwjis

De Inspectie van het Onderwijs was in 2006, naast de Onderwijsraad, de Koninklijke Bibliotheek, het Onderwijsmuseum en de Erfgoedinspectie, betrokken bji een overleg over het digitaal beschikbaar stellen van het onderwijserfgoed van deze instellingen. In dit kader besloot de Inspectie van het Onderwijs om alle onderwijsverslagen die, sinds de instelling van het rijksschooltoezicht in 1801 verschenen waren, te digitaliseren. 

Dit voornemen bleek te ambitieus gezien de omvang van de verslagen en de beschikbare digitaliseringstechnieken. Het samenwerkingsverband tussen de beide inspecties, het museum, de Onderwijsraad en de KB raakte ook uit zicht. 

In 2009 deed zich echter de gelegenheid voor om de onderwijsverslagen onder te brengen in een omvangrijk project voor  digitalisering van tijdschriften door de Koninklijke Bibliotheek. Bovendien kon aansluiting gevonden worden bij de erfgoedwebsite van de Onderwijsraad. 

De Koninklijke Bibliotheek was de aangewezen partij om de coördinatie en uitvoering van de digitalisering in handen uit geven omdat alle onderwijsverslagen ook in de collectie van de KB waren opgenomen. In de loop van 2010 en 2011 zijn 203 onderwijsverslagen gescand, in totaal 88.000 pagina’s. 

De collectie die nu is opgenomen kent een beperking. Alleen de verslagen die door het ministerie van Onderwijs, tot 1917 onderdeel van het ministerie van binnenlandse zaken, zijn uitgegeven, maken onderdeel uit van de collectie, Van de staat van het landbouwonderwijs, de militaire academies en het onderwijs in de koloniën is in het verleden ook verslag uitgebracht door de verantwoordelijke ministeries. Deze verslagen zijn (nog) niet op deze website beschikbaar.   

Verdere ontwikkeling onderwijserfgoedsite

Van meet af was de ambitie van de Onderwijsraad samenwerkingsverbanden met andere partners aan te gaan om zo de onderwijserfgoedsite verder te ontwikkelen en te verrijken met interessant onderwijserfgoedmateriaal. Eind 2009 is hiertoe een samenwerking gestart van drie partijen: de Inspectie van het Onderwijs, de Onderwijsraad en het Nationaal Onderwijsmuseum. De drie partijen hebben zich gezamenlijk verantwoordelijk verklaard voor de ontwikkeling, de exploitatie en het onderhoud van de portal.  Coördinatie en projectleiding tijdens de ontwikkeling van de portal lag bij het Nationaal Onderwijsmuseum (Saskia Noordoven).De kosten van de ontwikkeling van de portal werden door de drie partners gezamenlijk gedragen. Ieder droeg zelf de kosten van het digitaliseren, beschrijven en toevoegen van de eigen documenten.

Nu de onderwijserfgoedsite live en in productie is, kunnen eventueel andere partijen zich aansluiten, dat wil zeggen materiaal toevoegen.

Doelgroep

Deze onderwijserfgoedsite richt zich op geïnteresseerden in de historische ontwikkeling van het onderwijs: (wetenschappelijk) onderzoekers op hbo of universiteit, zelfstandige onderzoekers of geïnteresseerde leken. Ook leerlingen in het voortgezet onderwijs (scripties) behoren tot de doelgroep. De focus ligt op tekstueel materiaal, met toegevoegd context-materiaal waartoe ook andere typen media dan tekst (bijvoorbeeld beeldmateriaal) kunnen behoren.

Portal (site) 

De kern van de onderwijserfgoedsite is de zoekmachine. Via deze zoekmachine kan er gestructureerd gezocht worden in de content en ook free text search (zoeken naar woorden) is mogelijk. Ten behoeve van het ontsluiten van het materiaal zijn 17 thema’s uitgewerkt. 

De basis voor de portal is het tekstmateriaal (met name onderwijsverslagen en adviezen van de Onderwijsraad) en de objecten en boeken van het Nationaal Onderwijsmuseum. Het tekstmateriaal is full-text vanuit een index doorzoekbaar; de boeken van het Nationaal Onderwijsmuseum zijn alleen via metadata doorzoekbaar.  Elk object is  via zoeken vindbaar.

Opslag

Digitale objecten en metadata van de drie instellingen zijn op één plek opgeslagen. Ook voor eventuele nieuwe instellingen kan het materiaal aan de centrale opslag worden toegevoegd.

Data en metadata zijn in een open systeem en volgens een gestandaardiseerd metadatamodel opgeslagen. Het materiaal kan door derden vanuit de opslag gebruikt worden. 

De metadata kunnen door Google, Yahoo en andere grote zoek-engines eenvoudig geharvest en geïndexeerd worden. 

Aangezien gekozen zoektermen relatief veel resultaten hebben, zijn er diverse filtermogelijkheden opgenomen. Voor de presentatie van de resultatenlijst is gekozen voor het criterium relevantie door van te voren toegekende gewichten.

Beschikbaar materiaal

Onderwijsraad:
  • Adviezen van de Onderwijsraad
  • Enkele gedenkboeken
  • Jaarverslagen

Inspectie van het onderwijs:
  • Verslagen over de Staat van het Onderwijs

Nationaal Onderwijsmuseum:
  • Boeken
  • Schema’s en tabellen
  • Prenten
  • Agenda’s
  • Foto’s
  • Documenten
  • Parafernalia


Ontwerp en Vormgeving

De onderwijserfgoedsite is ontwikkeld en vormgegeven door Ras Informatisering bv & Richard Bastiaans Grafisch Ontwerp.