Maatschappelijke taak van het onderwijs

Een belangrijke taak van het onderwijs is leerlingen voor te bereiden op hun deelname in de samenleving. Vanaf de laatste decennia van de negentiende eeuw bijvoorbeeld, gaven veel scholen voorlichting over de gevaren van drank. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw waren drugs een probleem waarover scholen voorlichting gaven. De maatschappelijke taak van het onderwijs werd en wordt nog altijd breed ingevuld.

Veel kinderen doorlopen hun schooltijd langs de aangeboden weg, sommige leerlingen hebben echter meer hulp nodig. Hulp moet er worden geboden aan leerlingen met problemen, zoals pesten, schulden, verslaving en criminaliteit. Maar er moet ook extra hulp en aandacht zijn voor kinderen met een beperking of gedragsproblemen. Volgens de overheid het liefst op een reguliere school, waar het kind extra begeleiding krijgt. En als het echt nodig is in het speciaal onderwijs.

De brede maatschappelijke taak van de school leidt tot veranderingen in de organisatie. Buitenschoolse opvang en hulpverlening in de school vereisen bijvoorbeeld langere openingstijden, kortere vakantieperioden, andere lesroosters en samenwerkingsverbanden. Ook moeten scholen vanaf 2006 leerlingen laten kennismaken met en leren over de diversiteit in de samenleving. Hierdoor doen thema’s als actief burgerschap en sociale integratie hun intrede. De maatschappelijke taak van de school omvat daarnaast ook allerlei maatschappelijke opdrachten die de school al dan niet vrijwillig op zich neemt. Het aanpakken van allerlei zaken die maatschappelijk van belang worden geacht, zoals het leren omgaan met moderne media of met geld, wordt op informele wijze tot de verantwoordelijkheid van de school gerekend. Scholen kunnen zelf beslissen of zij die taken oppakken, maar het is moeilijk om geen gehoor te geven aan de maatschappelijke druk.

Uitgelicht

Rapporten betreffende de massajeugd

Advies van de Onderwijsraad van 23 november 1955: rapporten betreffende de massajeugd.

HBO en Kenniscirculatie

Advies van de Onderwijsraad van 11 juni 1999: HBO en Kenniscirculatie.

Onderwijs en maatschappelijke verwachtingen

Advies van de Onderwijsraad van 17 december 2008: Onderwijs en maatschappelijke verwachtingen, scholen kiezen zelfbewust positie.

Belooning voor vlijt en goed gedrag op de Stads Armen-scholen te Amsterdam

Boek uit 1853, collectie Nationaal Onderwijsmuseum: Belooning voor vlijt en goed gedrag op de Stads Armen-scholen te Amsterdam

Eere kroon van den eerste rang

Collectie Nationaal Onderwijsmuseum: Eere kroon van den eerste rang, uitgereikt in 1821

Verslag van den staat der hooge-, middelbare en lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden over 1883-1884

Inspectie van het Onderwijs: Vragen van onderwijzers over de opvoedende taak van het onderwijs
close