De moedermavo

Volwasseneneducatie

De tweede emancipatiegolf in de jaren 1970 stimuleerde vrouwen door te leren. Het gewone onderwijs was echter niet geschikt voor huisvrouwen: dat hield geen rekening met hun andere verplichtingen. De moedermavo bleek de uitkomst.

Dr. Ariënsmavo

Huisvrouwen als leerlingen

Op de moedermavo werd rekening gehouden met het dagritme van de huisvrouwen. Zo startten de lessen een kwartier later dan de basisscholen en de laatste les van de moeders eindigde een kwartier eerder. Sommige moedermavo’s waren zelfs voorzien van crèches of peuterspeelzalen.

Het idee van de moedermavo kwam van Ton Remmers, directeur van de dr. Ariënsmavo in Middenmeer. Huisvrouwen vroegen hem of het ook mogelijk was overdag, onder schooltijd van de kinderen, alsnog een middelbare schooldiploma te halen. Remmers kwam daarop in 1975 met de eerste moedermavo. De behoefte bleek zo groot dat er al snel overal in Nederland dergelijke initiatieven opkwamen. Er kwamen zelfs moederhavo’s en -vwo’s.

Volksopvoeding

Het idee om volwassenen te stimuleren door te leren, bestond al langer. De Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen richtte vanaf eind achttiende eeuw volksbibliotheken op en organiseerde voordrachten waarvan de arbeidersklasse iets op kon steken. Met de oprichting van de volksuniversiteit in 1913 konden volwassenen ook losse cursussen op het gebied van taal en cultuur volgen. Deze mogelijkheid werd in 1932 aangevuld met de komst van de volkshogeschool.

Vavo

Volwassenenonderwijs speciaal voor vrouwen bleek in de jaren negentig niet meer nodig. De meisjes hadden de jongens in het onderwijs rap weten in te halen. De moedermavo ging op in het vavo (voortgezet algemeen volwassenenonderwijs). Ook was er de basiseducatie, waar volwassenen die nauwelijks een vooropleiding hadden en buitenlanders cursussen volgden. De basiseducatie, het vavo en het mbo werden in de jaren negentig onderdeel van het roc (regionaal opleidingen centrum).

Open universiteit en particuliere onderwijsinstellingen

Voor volwassenen in Nederland en Vlaanderen die zelfstandig door wilden studeren, werd in 1984 de Open Universiteit opgericht. Daarnaast bestaan er ook allerlei particulieren onderwijsinstellingen als de LOI en het NTI waar volwassenen op verschillende niveaus diploma’s kunnen halen. De huidige kennissamenleving maakt ‘levenslang leren’ tot het nieuwe devies.


Ons Huis
In 1892 werd in Amsterdam het volkshuis ‘Ons Huis’ opgericht, een initiatief van Hélène Mercier. Het was de bedoeling de arbeidersgezinnen te beschaven en te emanciperen door hen te laten leren van de gegoede burgerij.